"Mijn belevenissen"

28. apr, 2017

Dit waar gebeurde trieste verhaal dat zich afspeelde in Antwerpen tijdens de tweede wereldoorlog verteld door Michel de zoon van Yolande heb ik opgeschreven en mag het doorgeven, door vertellen zodat het niet verloren gaat. Dit aangrijpende verhaal met aansluitend het bezoek aan het monument Yad Vashem in Jeruzalem waar de herinnering aan de holocaust op indrukwekkende wijze levend wordt gehouden zorgt ervoor dat het héél stil wordt en waar je wilt of niet, de emoties de overhand krijgen.

Het is het jaar 1943, de wereld steunt en kreunt om de verschrikkingen die al jaren gaande zijn, veel mensen waarvan de Joodse mensen er nog het slechts aan toe zijn moeten zien te overleven door onder te duiken en maar hopen dat ze niet verraden worden. Zo ook het gezin Zucker, vader Abraham 50 jaar en moeder Frida 42 jaar met hun kinderen Yolande 4 jaar, de tweeling meisjes Liliane en Rebecca 7 jaar en Harry 10 jaar, op dat moment wonen zij in Antwerpen en aangezien het vrijdag is gaan zij de Sjabbat vieren.

Abraham, zegt Frida tegen haar man Abraham vanavond gaan we de Sjabbat vieren, natuurlijk maar dat doen we toch altijd antwoord Abraham, Frida knikt instemmend en zegt dan ja dat is ook zo maar ik wil het deze keer met het hele gezin vieren, met onze kinderen erbij. Abraham schrikt hiervan, hij schrikt van wat zij wil. Het stel woont samen en hebben de kinderen op verschillende adressen ondergebracht. Maar........Frida dat kan toch niet we kunnen de kinderen niet naar hier halen dat geeft teveel risico, kleine kinderen maken lawaai en dan zouden we weleens verraden kunnen worden. Frida slaat in snikken uit en vraagt nog eens of het voor deze ene keer zou mogen, samen de Sjabbat vieren alsjeblieft alsjeblieft smeekt ze het betekend zoveel voor me. Abraham ziet het met lede ogen aan, zijn vrouw te zien met de tranen in de ogen en zoveel verdriet dat hij besluit om op haar smeekbede in te gaan hij gaat de kinderen Harry, Liliane en Rebecca halen Yolande niet die is te ver weg de afstand is te groot waardoor het risico te groot is.

Dit emotionele verhaal verteld Michel in de bus vlak voor we aankomen bij Yad Vashem en naarmate hij zijn verhaal verteld wordt het stiller en stiller in de bus, Michel verteld verder maar in zijn stem kun je de emotie horen.

Om de Sjabbat toch nog enigszins leuk te vieren besluiten beide ouders dat Abraham de buurt even in gaat om wat lekkers te vinden, zijn vrouw en drie kinderen achterlatend niet wetende dat dit de laatste keer zou zijn dat zij elkaar zouden zien. Abraham heeft zijn boodschap gedaan en keert niets vermoedend terug naar hun huis en dan op het moment dat hij de straat in komt en dicht bij hun huis is wordt hij toegeroepen door de buren dat zijn gezin is opgepakt en afgevoerd. Hij schrikt zo verschrikkelijk dat hij op de vlucht slaat door huizen over daken en door een wonder doet hij op zijn vlucht en "gouden" vondst waarmee hij zijn leven kan kopen.

Als ouder van nu moet je je even verplaatsen in Abraham, als jouw gezin dit nu in de hedendaagse tijd zou overkomen, zou je dan niet gillend gek worden? Michel is klaar met zijn trieste verhaal en na zijn slotzin hoor je alleen het geluid van de bus, iedereen is zo intens stil en dan worden de ogen vochtig en niet alleen bij mij maar ook bij een aantal anderen, aan het einde sluit hij af met de volgende zin: Ik kan het weten want Yolande was mijn moeder.

Moeder Frida Zucker 42 jaar omgekomen in Auswitch, zoon Harry Zucker 10 jaar omgekomen in Auswitch, dochter Liliane 7 jaar omgekomen in Auswitch, dochter Rebecca 7 jaar omgekomen in Auswitch.

Met dit verhaal in het hoofd lopen we het gebouw Yad Vashem binnen, in een stuk tuin staan een aantal bomen met naam bordjes eronder. Deze bomen zijn gepland voor de helden die de Joodse medemens hebben geholpen te overleven tijdens de oorlog, één daarvan is van Oscar Schindler van de emaillefabriek in Krakau, Oscar die op sluwe wijze zoveel Joodse mensen heeft gered. Binnenin het gebouw komen alle verschrikkingen die de Joden moesten doorstaan weer naar voren, foto's films en geluid fragmenten. Je hoort het afschuwelijke geschreeuw, die afgrijselijke stem die zijn volgelingen toe schreeuwt met de meest bizarre teksten. Koude rillingen lopen over de rug en bijna zonder dat ik er erg in heb sta ik daar met gebalde vuisten en witte knokkels. Tijdens dit bezoek raken we even aan de praat met één van onze mede reizigers en praten we over een theater voorstelling over Anne Frank die ook zij gezien heeft, en dan vooral het slot moment waar Otto Frank zo intens zielig zo intens triest met z'n koffertje alleen terug keert. Op dat moment wordt het me weer teveel, ik voel de vochtigheid in de ogen komen draai om en loop weg even weg even alles weer op een rijtje, te veel te heftig. Samen zien we nog een aantal zalen en dan in de zaal die tot de nok vol hangt met foto's van mensen die zijn omgekomen is het voor ons echt te veel, de rest laten we voor wat het is, te veel te heftig we moeten de buitenlucht in.

Dankbaar dat ik dit verhaal deze "belevenis" heb mogen schrijven in de hoop dat ook deze ingrijpende trieste gebeurtenis in het leven van de familie Zucker, dit verhaal tot in lengte van dagen zal worden door verteld. Het was goed om Yad Vashem te bezoeken ondanks alle emoties die los komen en wij, wij kunnen op 4 mei met z'n allen om acht uur in de avond even twee minuten héél stil zijn.

Met dank aan Michel voor het mogen door vertellen van zijn verhaal en het ter beschikking stellen van de familie foto.